Mały Krywałd z wielką historią. Kolejna mikrowyprawa Kierunek GZM za nami

30 Czerwca 2026

Choć wysokie temperatury dawały się we znaki, miłośnicy lokalnej historii po raz kolejny pokazali, że pasja do odkrywania przeszłości nie zna przeszkód. Piąta edycja festiwalu mikrowypraw Kierunek GZM zgromadziła licznych uczestników, którzy tym razem wyruszyli na spacer po Krywałdzie – najmniejszej dzielnicy Knurowa, skrywającej niezwykle bogatą i fascynującą historię.

W wydarzeniu udział wzięli nie tylko mieszkańcy Knurowa i okolic. Na trasie spaceru pojawili się także goście z Katowic, Zabrza, Pilchowic, Książenic, a nawet z Włocławka. Część uczestników rozpoczęła swoją przygodę już od samego dojazdu, wybierając kultowego Jelcza, czyli popularnego „ogórka”, który stał się dodatkową atrakcją wydarzenia.

Przewodnikiem po Krywałdzie był redakcyjny kolega Paweł Gradek, a wyjątkową oprawę muzyczną zapewniła Orkiestra KWK Knurów pod dyrekcją Mariusza Kowalczyka, towarzysząc uczestnikom podczas wspólnej wędrówki.

Pierwszym przystankiem była dawna strzelnica Krywałd-Lignoza. Tam Konrad Rokita ze Stowarzyszenia Silesia Superior zaprezentował różne rodzaje historycznej broni, a uczestnicy poznali również dzieje krywałdzkiej wieży ciśnień oraz pozostałości zabudowań dawnego zakładu.

Nie zabrakło także wizyty w kościele pw. św. Antoniego, gdzie proboszcz ks. Marek Kamieński zaprezentował wyjątkową rokokową monstrancję z 1759 roku. Uczestnicy wysłuchali również wielu ciekawostek związanych z historią parafii i dzielnicy, w tym opowieści o mszy odprawionej w intencji Michaela Jacksona czy tragicznej eksplozji sprzed 105 lat, która pochłonęła 19 ofiar.

Spacer obfitował w kolejne fascynujące historie – o wyburzonej wskutek urzędniczej pomyłki willi, działalności fabrycznego Kasyna i kina Krywałd, trudnościach związanych z drążeniem miejscowego szybu oraz o zabytkowej kapliczce, na co dzień zamkniętej dla zwiedzających. W przyszłym roku minie 140 lat od jej wybudowania.

Finał mikrowyprawy odbył się w Feliksówce, gdzie na uczestników czekał tradycyjny śląski poczęstunek przygotowany przez Koło Gospodyń Wiejskich z Gierałtowic. Serwowany kołocz i bigos były doskonałym zwieńczeniem wspólnej wędrówki.

Po posiłku można było obejrzeć dwie wyjątkowe wystawy. Pierwsza, przygotowana wspólnie z Karolem Tunkiem, przypominała historię lekkoatletycznych sukcesów Unii Krywałd. Wśród bohaterów ekspozycji znaleźli się obecni podczas wydarzenia byli sportowcy – Sylwia Polak z domu Wartak oraz Bernard Sładek.

Dużym zainteresowaniem cieszyła się również druga wystawa, poświęcona kultowym wyrobom z tworzyw sztucznych produkowanym przez Zakłady Tworzyw Sztucznych „Krywałd-Erg”. Zwiedzający mogli zobaczyć także archiwalne fotografie reklamowe odnalezione w opuszczonym budynku dyrekcji zakładu tuż przed jego wyburzeniem.

Szczególnym momentem wydarzenia było wspomnienie śp. Marii Grzelewskiej, która przez wiele lat dokumentowała historię Krywałdu. Jej ogromna pasja i praca badawcza stały się fundamentem wielu opowieści przedstawionych podczas spaceru, dzięki czemu uczestnicy mogli odkryć niezwykłe dzieje niewielkiej dzielnicy o naprawdę wielkiej historii.

Wydarzenie zostało dofinansowane ze środków Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii w ramach festiwalu Kierunek GZM.

#KierunekGZM